zinsbouw - actieve en passieve constructies

Zorg voor een goed evenwicht tussen actieve en passieve zinnen.

In een actieve zin is de persoon die de handeling uitvoert, het onderwerp van de zin. Bijvoorbeeld: De hulpkok bakt de roomsoezen. In een passieve zin wordt de handelende persoon weergegeven in een door-bepaling, die meestal kan worden weggelaten. Een passieve zin bevat altijd een vorm van het hulpwerkwoord worden of zijn en een voltooid deelwoord. Voorbeeld: De roomsoezen worden gebakken (door de hulpkok). Hieronder staan enkele andere voorbeelden van actieve zinnen en de passieve zinnen die daarmee corresponderen.

actief

passief

Een van onze medewerkers zal u het antwoord geven.

Het antwoord zal u worden gegeven door een van onze medewerkers.

Mijn collega heeft al het werk gedaan.

Al het werk is door mijn collega gedaan.

Veel bedrijven werken nog met een prikklok.

Er wordt nog met een prikklok gewerkt.

De boekhouding/ik/jij/mijn collega moet nog een lijst opstellen van alle niet-betaalde facturen.

Er moet nog een lijst opgesteld worden van alle niet-betaalde facturen.

Als u veel passieve zinnen na elkaar gebruikt, wordt uw boodschap minder persoonlijk. Doordat de handelende persoon naar de achtergrond verschuift of helemaal verdwijnt, kan het onduidelijk zijn wie eigenlijk wat doet. Hoe meer passieve zinnen u gebruikt, hoe groter ook de kans is dat de formulering omslachtig wordt. Het is daarom aan te bevelen om in teksten niet te overdrijven met passieve zinnen. U kunt vaak evengoed een directe, actieve formulering gebruiken.

liever niet

maar wel

Dit formulier moet door de aanvragers binnen vier weken worden teruggestuurd naar de personeelsdienst. De aanvragen worden door de personeelsdienst verwerkt in de volgorde van de datum van ontvangst. Uiteindelijk wordt door het gemeentebestuur beslist welke personen in aanmerking genomen zullen worden voor de premie.

De aanvragers moeten dit formulier binnen vier weken naar de personeelsdienst terugsturen. De personeelsdienst verwerkt de aanvragen in de volgorde van de datum van ontvangst. Het gemeentebestuur beslist uiteindelijk welke personen voor de premie in aanmerking komen.

De bovenstaande tip houdt niet in dat u alle passieve zinnen actief moet proberen te formuleren. In de volgende gevallen zijn passieve zinnen zelfs aan te bevelen.

  • U wilt de handeling benadrukken en niet de handelende persoon. Dat is bijvoorbeeld het geval als u de persoon die de handeling verricht, niet kunt uitdrukken omdat die onbekend is. Bijvoorbeeld: Er is vannacht in onze wijk een moord gepleegd.
     
  • De handelende persoon is niet belangrijk of u wilt die uit voorzichtigheid of tact niet noemen. Bijvoorbeeld: Er wordt tijdens de werkuren te veel op het internet gesurft (in plaats van Jullie surfen tijdens de werkuren te veel op het internet).
     
  • U kunt door de passieve formulering opeenvolgende zinnen beter op elkaar laten aansluiten. Bijvoorbeeld: De politie heeft vorige week drie personen opgepakt die verdacht worden van de diefstal in het Van Goghmuseum (in plaats van De politie heeft vorige week drie personen opgepakt. De politie verdenkt hen van de diefstal in het Van Goghmuseum).


zinsbouw - moeilijke constructies
zinsbouw - opsommingen

Hebt u een taalvraag?
Nieuwsbrief krijgen?
  • vraag & woord van de week
  • wekelijks in uw mailbox
  • meer dan 10.000 abonnees
Spellingtests
  • ontdek hoe goed u spelt
  • geen exotische kwesties
  • meteen feedback
Volg ons